Bilmeniz gerekenler

Kutu ölçüsünden kapasiteye nasıl geçilir?

Bir akü yuvasına kaç Ah sığacağını belirleyen şey yuvanın hacmi ile hücre tipinin birleşimidir. Aynı yuvaya silindirik LiFePO4 hücre ile prizmatik hücre yerleştirdiğinizde çıkan kapasite aynı olmaz; hücrelerin dizilimi, aralarındaki taşıyıcı, BMS ve kablolamanın kapladığı yer de hesaba girer. Bu yüzden “kaç Ah sığar” sorusunun tek bir cevabı yoktur — yukarıdaki hesaplayıcı yuva ölçüsünü girdiğinizde gerçekçi bir aralık verir.

LiFePO4 mı, Li-ion mu?

İki kimya farklı işler için doğrudur. LiFePO4 hücrenin nominal gerilimi 3,2 V’tur; çevrim ömrü yüksektir, ısıl kararlılığı iyidir, buna karşılık aynı enerji için daha ağır ve daha hacimlidir. Li-ion (NMC) hücrenin nominal gerilimi 3,6–3,7 V’tur; birim ağırlık ve hacim başına daha çok enerji taşır, fakat çevrim ömrü daha kısadır ve BMS ile sıcaklık yönetimi konusunda daha hassastır.

• Günlük yoğun kullanım, kurye, dur-kalk: LiFePO4 tarafı daha ekonomik çıkar.
• Dar yuva, ağırlık kritik, menzil öncelikli: Li-ion tarafı öne geçer.
• Aynı yuvaya iki kimyadan hangisi konursa konsun, şarj cihazı ve BMS de o kimyaya göre değişmelidir.

Ah mı, Wh mi karşılaştırılmalı?

Farklı voltajdaki paketleri Ah üzerinden karşılaştırmak yanıltıcıdır. Doğru ölçü watt-saattir: Wh = Volt × Amper-saat. 48 V 30 Ah bir paket 1440 Wh, 72 V 20 Ah bir paket ise 1440 Wh taşır — Ah rakamı birbirinden çok farklı olsa da depolanan enerji aynıdır. Menzil karşılaştırması yaparken daima Wh üzerinden bakın.

Kurşun asit Ah’ini birebir lityuma çevirmeyin

En sık yapılan hata budur. Kurşun asit akülerde etiket kapasitesinin ancak yarısı kadarı sağlıklı biçimde kullanılabilir; derin deşarj ömrü hızla kısaltır. Lityum pakette ise kapasitenin büyük bölümü kullanılabilir durumdadır. Bu nedenle 20 Ah kurşun asit yerine çoğu kullanımda 12-15 Ah’lik bir lityum paket aynı menzili verir. Etiketteki sayıya değil, gerçekte kullanabildiğiniz enerjiye bakın.

Menzil tahmini neden kişiden kişiye değişir?

Aynı paketle iki sürücü aynı mesafeyi gitmez. Menzili belirleyen başlıca değişkenler şunlardır:

• Toplam ağırlık — sürücü, yük ve aracın kendi ağırlığı
• Ortalama hız — hava direnci hızın karesiyle artar, 45 km/h ile 60 km/h arasındaki fark sanıldığından büyüktür
• Dur-kalk sıklığı ve rampa
• Lastik basıncı ve yuvarlanma direnci
• Sıcaklık — soğukta kullanılabilir kapasite düşer

Bu değişkenleri sayısal olarak denemek için menzil hesaplayıcıyı kullanabilirsiniz.

Paketi seçtikten sonra: BMS

Kapasite tek başına yetmez. Paketin sürekli çekeceği akımı taşıyacak bir BMS gerekir; aksi halde BMS koruma amacıyla devreyi keser ve araç yolda kalır. Hangi S sayısına ve kaç ampere ihtiyacınız olduğunu BMS seçim rehberinden bulabilirsiniz.